WERTHER ETKİSİNDEN MASUMİYET MÜZESİ’NE: DUYGULARIN TOPLUMSAL BULAŞICILIĞI
Edebiyat bazen yalnızca bir hikâye anlatmaz. Bazen bir ruh hâli üretir. Hatta daha ileri gidersek, bir yaşam biçimi yaratır. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri hiç kuşkusuz Genç Werther’in Acıları’dır. 1774 yılında Goethe tarafından yazılan bu roman, karşılıksız bir aşka tutulan Werther’in giderek derinleşen melankolisini ve sonunda intiharla sonuçlanan hikâyesini anlatır. Ancak kitabı sıra dışı yapan…
VENNA’NIN İSTEKLER DÜNYASI VE BEKLEMENİN RENKLERİ
8_12 yaş arası çocuklar için psikanalitik hikaye Venna, sürekli istekleri olan, bu istekleri gerçekleşmediğinde ailesine hakaretler yağdıran bir kızdı. O akşam da, annesi ve babasıyla akşam yemeğinde otururken, yine isteklerinden biri için masaya oturdu. “Benim de bir telefonum olsun,” dedi. Arkadaşlarının telefonları olduğunu, onun neden olmadığını söyleyerek, sesini yükseltti. Annesi, yumuşak ama net bir şekilde,…
İNSAN NE ZAMAN BAŞKASINA ZARAR VERMEYİ NORMALLEŞTİRİR?
Şiddetin Gündelik Hayata Sızması Kötülük çoğu zaman bize uzak, istisnai ve başkalarına ait bir şeymiş gibi anlatılır. Sanki ancak canavarca niyetlere sahip insanlar tarafından, olağanüstü koşullarda ortaya çıkabilirmiş gibi. Oysa hem sosyal bilimler hem de edebiyat, kötülüğün çoğu zaman sıradan insanların gündelik hayatlarında, belirli bağlamlar içinde üretildiğini gösterir. Asıl rahatsız edici olan da budur: Kötülük,…
Mizahın Sınırları ve Toplumsal Duyarlılık
Cem Yılmaz’ın son gösterisinde yaptığı yaş temelli espri, Türkiye’de mizahın toplumsal sınırları üzerine yeniden düşünmeyi zorunlu kılıyor. Tartışmanın kendisi, esprinin içeriğinden çok, ona verilen tepkiler üzerinden okunmayı hak ediyor gibi görünüyor. Eleştirilerin önemli bir kısmı, esprinin “kadın düşmanlığını (mizojini) tetiklediği” iddiası etrafında şekillendi. Oysa burada dikkat edilmesi gereken temel ayrım şudur: bir söylemin var olan…
YARIM KALAN BİZ: TAMAMLANMA ARZUSUN KÖKENİ
Platon’un “Şölen” Mitine Günlük Bir Yaklaşım Birçoğumuz hayatımızın bir anında “İçimde tanımlayamadığım bir eksiklik var” deriz. Bu duygu, modern dünyanın karmaşasından bağımsız bir şekilde, insanın en eski hislerinden biri aslında. İnsan kendisini çoğu zaman yarım hisseder. Bu bazen yalnız bir akşam yemeğinde, bazen kalabalığın ortasında birdenbire içine çöken o açıklanamayan boşlukta, bazen de tam mutlu…
Hybrid Marketplace of Ideas (Melez Fikir Pazarı)
Dijital Kültürde Fikirler Kime Ait? “Hybrid marketplace of ideas” kavramı, dijitalleşmenin ve özellikle yapay zekâ (AI) destekli bilgi üretiminin hızla yaygınlaştığı günümüzde, fikirlerin, kültürel anlamların ve bilginin üretim sürecinin yalnızca insanlar tarafından değil, insan ve insan-olmayan aktörlerin (non-human agents) ortaklığıyla şekillendiğini anlatmak için ortaya çıkmıştır.Bu kavram, klasik “marketplace of ideas” (fikir pazarı) anlayışının genişletilmiş bir…
BİRİ SİZİ BULMAYA ÇALIŞIYOR; HATIRLAMA, UNUTMA, ARAYIŞ VE KİMLİKLER
Kendi hayat hikâyeni yazmak? Kendi hikâyeni bilmek? Kimliklerimiz hikâyeler ile şekillenir. Genelde hâkim bir problem hikâye vardır ve biz günlük hayatımızda kendimizi ifade ederken, anlatırken bu hikâyeyi taşırız masaya… Kendimizi oluşturma esnasında ötekine ihtiyacımız vardır. Psikiyatrist/ Psikanalist Mutluhan İzmir “Öznenin Diyalektiği” kitabında der ki: “İnsan kendisini, ancak başka bir insanın bilincinde insan olarak tanımladıktan sonra…
DİJİTAL KÜLTÜRÜN İLİŞKİLER ÜZERİNE KURGULADIĞI TAKTİKSEL PERSONALAR
Adını Koymadıklarımız, Sınır Koymadıklarımızdır. Dijital kültürde sık sık yetkin olan-olmayan kişilerin kadın-erkek ilişkilerine dair yaptıkları önerileri bolca görüyorsunuzdur. Yetkin olan etkileşim almak adına ilginç başlıklarla manipüle etmekte, üstelik yetkin olan kişiler arasında oluşan fikir ayrılığının yanı sıra bilgi karmaşası oluyor. Bu sefer kavga eden iki insanın arasında kalan o kişi gibi, bir ona bir ona…
MAHREMİYETİ KORUYAN “MİSAFİR ODASI” TOPLUMUNDAN, SOSYAL AĞLARIN “ŞEFFAFLIK TOPLUMUNA”
Eskiden evlerimizde misafire ayrılmış odalar olurdu. Kapısı kapalı olan, diğer odalardan daha gösterişli, daha büyük olan ve asla evin içindeki bireylerin kullanımına açık olmayan misafir odaları… Peki, misafir odası kültürü nasıl oluştu? Nasıl ortaya çıktığı konusunda Yalın Alpay’ın aktardığı tarihsel nedenleri paylaşacağım. Osmanlı devletinde; kamusal alanlar çeşitli tehditler oluşturabiliyordu. Bu durumdan kaynaklı, kahvehaneler sıkça açılıp…
VİTA ACTİVA’DAN VİTA VİRTUALİS’E AKTİF YAŞAMDAN SANAL YAŞAM’A
SİZİNLE SANAL ( SOSYAL MEDYA ) SINIRLILIKLARINIZ ARASINDA Hannah Arent’in kitabı “Vita Activa” Latince “hareketli, aktif yaşam “anlamına gelmektedir. Burada kullandığı üç kavram vardır; emek, iş, eylem kavramları üzerinde durur. Ona göre emek hayatta kalmak için sarf ettiğimiz bir çaba, iş, doğal değil, yapay bir çaba, eylem (action) ise; insanlar arasındaki etkinlik, insanlar arasında olma,…
Bir sorun oluştu. Lütfen sayfayı yenileyin ve/veya tekrar deneyin.
Blogumu Takip Edin
Yeni içerik doğrudan gelen kutunuza iletilsin.
Gökçe Geyik 